Երբ մտածում եք հոգեթերապիայի մասին, հաճախ կարևոր հարց է դառնում ոչ միայն թերապևտի մեթոդը, այլև այն լեզուն, որով դուք ձեզ առավել ազատ և ապահով եք զգում։ Բազմալեզու միջավայրում ապրող մարդիկ հաճախ մտածում, հուզվում կամ աշխատում են տարբեր լեզուներով։ Լեզվական նախապատվությունը բացահայտ քննարկելը թույլ է տալիս խուսափել թյուրըմբռնումներից և ավելի հստակ ձևակերպել ձեր սպասելիքները։
Լեզվական նախապատվության նախնական ստուգաթերթիկ
Նախքան հանդիպում նշանակելը արժե ինքներդ ձեզ մի քանի հարց տալ և գրանցել նախընտրությունները.
- Հուզական արտահայտման լեզուն. Ո՞ր լեզվով եք ամենաբնական կերպով խոսում մանկության, խորը տագնապների կամ ամոթի զգացումների մասին:
- Մտավոր և աշխատանքային լեզուն. Արդյոք մասնագիտական սթրեսի կամ առօրյա հարցերի շուրջ ձեզ ավելի դյուրի՞ն է խոսել անգլերենով կամ ռուսերենով:
- Երկլեզու կամ խառը խոսքի հնարավորությունը. Հարմա՞ր է ձեզ, եթե հանդիպման ընթացքում երբեմն անցնեք մեկ այլ լեզվի:
- Տերմինների հստակեցումը. Կա՞ն զգացմունքներ կամ հասկացություններ, որոնք դժվար է ուղիղ թարգմանել մեկ լեզվից մյուսը:
Minder-ի մասնագետների կատալոգում որոնելիս կարող եք նախապես ֆիլտրել թերապևտներին ըստ իրենց պրոֆիլում նշված աշխատանքային լեզուների (օրինակ՝ հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն): Թերապևտների պրոֆիլներում արտացոլված են անհատական գները, հասանելի ժամերը և տեղեկություններ, որոնք պետք է ուսումնասիրել նախքան հանդիպումը ամրագրելը, ինչպես նկարագրված է Minder-ի օգտատիրոջ ուղեցույցում:
Ինչպե՞ս ձևակերպել բառերը, որոնք դժվար են թարգմանվում
Հայերենում, ռուսերենում և անգլերենում կան բառեր և արտահայտություններ, որոնց մշակութային իմաստը կորչում է բառացի թարգմանության ժամանակ (օրինակ՝ «խղճմտանք», «դավաճանվածության զգացում», ռուսերեն «тоска» կամ անգլերեն «ճնշված, հուզմունքից խեղդված»): Եթե հանդիպման ընթացքում զգում եք, որ ճիշտ բառը չեք գտնում.
- Ասեք բառը բնօրինակ լեզվով. Մի՛ փորձեք անմիջապես ճշգրիտ թարգմանել։ Թերապևտին կարող եք ասել այն բառը, որը առաջինն է գալիս մտքին։
- Նկարագրեք մարմնական զգացողությունը կամ իրավիճակը. Բացատրեք, թե ինչպես է այդ վիճակը դրսևորվում ձեր մարմնում կամ ինչպիսի միտք է առաջանում (օրինակ՝ «Կոկորդս սեղմվում է, կարծես ոչ մի բան չեմ հասցնում»):
- Քննարկեք նրբերանգները. Պարզաբանեք, թե ինչ նկատի ունեք այդ եզրույթով, որպեսզի թերապևտը հասկանա հենց ձեր անձնական իմաստավորումը:
Ըստ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի (NIMH) հոգեթերապիայի վերաբերյալ նյութերի՝ թերապիայում հաջող փոխգործակցությունը հիմնվում է բաց հաղորդակցության վրա, որտեղ այցելուն կարող է մասնագետի հետ քննարկել մոտեցումները, նպատակները և հարմարավետության սահմանները:
Ի՞նչ հարցնել լեզուն փոխելուց առաջ
Եթե սկսել եք թերապիան մեկ լեզվով, բայց որոշակի պահի ցանկանում եք անցնել մեկ այլ լեզվի, դա միանգամայն նորմալ է: Այնուամենայնիվ, նախքան անցում կատարելը արժե թերապևտի հետ պարզել հետևյալը.
- «Արդյո՞ք ձեզ համար հարմար է, եթե այս թեման շարունակենք այլ լեզվով»:
- «Եթե ես խոսեմ անգլերենով, իսկ դուք պատասխանեք հայերենով (կամ հակառակը), արդյոք դա չի խանգարի մեր աշխատանքի տեմպին»:
- «Եթե անցնենք այլ լեզվի, հնարավո՞ր է, որ իմ հուզական արտահայտումը փոխվի, և ինչպե՞ս կարող ենք դրան ուշադրություն դարձնել»:
Ուշադրություն դարձրեք՝ լեզուն փոխելիս ավելի հե՞շտ, թե՞ դժվար է արտահայտել ձեր միտքը։ Կիսվեք այդ դիտարկմամբ մասնագետի հետ և միասին որոշեք՝ ինչպես պարզաբանել անծանոթ բառերը կամ թյուրըմբռնումները։
Լեզվական համապատասխանություն ընդդեմ մշակութային համապատասխանության
Կարևոր է հիշել, որ լեզվի իմացությունը ինքնաբերաբար չի երաշխավորում լիարժեք մշակութային ըմբռնում: Օրինակ, մասնագետը կարող է սահուն խոսել անգլերեն կամ ռուսերեն, սակայն ունենալ այլ կլինիկական ոճ կամ աշխարհայացք: Եվ հակառակը՝ հայերեն խոսող թերապևտը կարող է ունենալ այլ փորձառություն, քան դուք: Այդ պատճառով արժե ստուգել թերապևտի որակավորումներն ու մասնագիտական փորձը և քննարկել ձեր ակնկալիքները առաջին հանդիպման ժամանակ:
Թարգմանչի ներգրավում և անդրսահմանային տեղակայում
Եթե ձեզ թարգմանիչ է անհրաժեշտ, հարցրեք մասնագետին՝ արդյոք և ինչպես կարելի է կազմակերպել նրա մասնակցությունը։ Մինչ ամրագրելը ճշտեք՝ ով է դա կազմակերպում, կա՞ լրացուցիչ վճար, որն է թարգմանչի դերը և ինչպես է ապահովվելու գաղտնիությունը։ Մի՛ ենթադրեք, որ թարգմանությունը ներառված է սեանսի արժեքում։
Եթե դուք և մասնագետը տարբեր երկրներում եք լինելու, ասեք՝ որտեղից եք մասնակցելու սեանսներին, և ճշտեք՝ արդյոք նա կարող է աշխատել ձեզ հետ այդ պայմաններում։ Համաձայնեցրեք կապի միջոցները և տեղական աջակցության անհրաժեշտության դեպքում քայլերը։
Պատրաստվել է ԱԲ-ի աջակցությամբ և խմբագրական վերանայմամբ։
