Հոգեբանը կարո՞ղ է դեղ նշանակել Հայաստանում

Հոգեկան առողջության աջակցություն փնտրելիս շատերը մտածում են, թե արդյոք իրենց կարիքները կպահանջեն դեղորայքային բուժում։ Այս հարցի շուրջ տարածված շփոթություններից մեկը վերաբերում է հոգեբանների դեղ նշանակելու իրավունքին։

Ո՛չ, Հայաստանում հոգեբանները դեղորայք նշանակելու իրավունք չունեն։ Դեղորայք նշանակելու լիազորություն ունեն միայն բժշկական կրթություն ունեցող մասնագետները, մասնավորապես՝ հոգեբույժները։ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունը հստակ սահմանում է, որ դեղատոմսը պետք է լրացվի անձամբ բժշկի կողմից։ Սա ամրագրված է ՀՀ կառավարության դեղատոմսերի գործող կարգում և ՀՀ օրենքը դեղերի մասին փաստաթղթերում, որոնք նշում են, որ դեղատոմսը բժշկի կողմից դեղերի նշանակումն է՝ համապատասխան իրավական լիազորություններով։

Հոգեբան, հոգեբույժ, հոգեթերապևտ. Ո՞րն է տարբերությունը

Հասկանալը, թե ով է ով, կարևոր է ճիշտ մասնագետ ընտրելու համար։

• Հոգեբան (Psychologist): Հոգեբանները բարձրագույն հոգեբանական կրթություն ունեցող մասնագետներ են։ Նրանք մասնագիտանում են հոգեթերապիայի, խորհրդատվության, հոգեբանական գնահատման և ախտորոշման մեջ՝ օգտագործելով խոսքային թերապիա և այլ հոգեբանական մեթոդներ։ Նրանք օգնում են այցելուներին հաղթահարելու էմոցիոնալ, վարքային և մտավոր դժվարությունները՝ առանց դեղորայքի։ Հոգեբանները բժիշկներ չեն և, հետևաբար, չեն կարող դեղ նշանակել։ Ավելին կարդացեք մեր մեկ այլ հոդվածում՝ Ի՞նչ է անում հոգեբանը։
• Հոգեբույժ (Psychiatrist): Հոգեբույժները բժիշկներ են, ովքեր ավարտել են բժշկական համալսարան և անցել են մասնագիտացում հոգեկան առողջության ոլորտում։ Նրանք կարող են ախտորոշել հոգեկան խանգարումները, նշանակել դեղորայք (օրինակ՝ հակադեպրեսանտներ, հակափսիխոտիկներ, տրանկվիլիզատորներ) և իրականացնել բժշկական այլ միջամտություններ։ Շատ հոգեբույժներ նաև անցնում են հոգեթերապիայի լրացուցիչ պատրաստություն և կարող են առաջարկել թերապիա դեղորայքային բուժման հետ մեկտեղ։
• Հոգեթերապևտ (Psychotherapist): «Հոգեթերապևտ» տերմինը վերաբերում է մասնագետի, ով իրականացնում է հոգեթերապիա։ Այս տիտղոսը կարող է կրել ինչպես հոգեբանը, այնպես էլ հոգեբույժը, ովքեր համապատասխան լրացուցիչ կրթություն և որակավորում ունեն հոգեթերապիայի որոշակի ուղղությամբ (օրինակ՝ կոգնիտիվ-վարքային թերապիա, հոգեդինամիկ թերապիա և այլն)։ Հոգեթերապևտի կոչումը ինքնին դեղ նշանակելու իրավունք չի տալիս. դա կախված է նրա հիմնական կրթությունից՝ բժշկական է, թե հոգեբանական։ Ավելի մանրամասն տարբերությունների մասին կարող եք կարդալ այստեղ՝ Հոգեբան, հոգեբույժ, հոգեթերապևտ. ո՞րն է տարբերությունը Հայաստանում։

Ե՞րբ դիմել հոգեբանին, և ե՞րբ՝ հոգեբույժին

Եթե ուզում եք խոսքային աջակցություն՝ սթրեսի, հարաբերությունների կամ այլ դժվարության շուրջ, կարող եք սկսել հոգեբանից և հարցնել՝ արդյոք նրա փորձը համապատասխանում է ձեր հարցին։ Եթե մտածում եք դեղորայքի, բժշկական ախտորոշման կամ բուժման փոփոխության մասին, դիմեք համապատասխան իրավասություն ունեցող բժշկի, օրինակ՝ հոգեբույժի կամ ընտանեկան բժշկի։ Պարտադիր չէ ինքնուրույն որոշել՝ «արդյոք խնդիրը բավական ծանր է»։ Հոգեբանը և բժիշկը անհրաժեշտության դեպքում կարող են աշխատել միասին՝ ձեր համաձայնությամբ։ Եթե կա անմիջական վտանգ, դիմեք տեղական շտապ օգնությանը՝ հերթական այցին սպասելու փոխարեն։

Համագործակցություն և ուղղորդում

Հաճախ հոգեբաններն ու հոգեբույժները համագործակցում են՝ ապահովելով այցելուի համար համապարփակ խնամք։ Եթե հոգեբանը գնահատման արդյունքում կարծում է, որ այցելուին անհրաժեշտ է դեղորայքային բուժում, նա կուղղորդի նրան հոգեբույժի մոտ։ Նույն կերպ, հոգեբույժը կարող է այցելուին ուղղորդել հոգեբանի մոտ՝ դեղորայքային բուժմանը զուգահեռ հոգեթերապիա ստանալու համար։

Անհետաձգելի դեպքեր

Եթե դուք կամ ձեր ծանոթներից մեկը գտնվում եք ճգնաժամային վիճակում, ունեք ինքնասպանության մտքեր կամ վտանգ եք ներկայացնում ձեր կամ ուրիշների համար, անհապաղ դիմեք շտապօգնություն կամ մոտակա հիվանդանոցի հոգեկան առողջության բաժին։

Եզրակացություն

Հայաստանում հոգեբանները չեն կարող դեղ նշանակել։ Դեղատոմսը լրացնում է համապատասխան իրավասությամբ բժիշկը. հոգեբույժը նման հարցերի համար հնարավոր բժշկական հասցեատերերից մեկն է։ Ձեր հոգեկան առողջության կարիքների համար ճիշտ մասնագետ ընտրելու համար կարևոր է հասկանալ նրանց դերերը և խորհրդակցել որակավորված մասնագետի հետ։

Եթե դուք դժվարանում եք ընտրություն կատարել, կարող եք սկսել հոգեբանական խորհրդատվությունից, որի ընթացքում մասնագետը կօգնի ձեզ հասկանալ ձեր կարիքները և անհրաժեշտության դեպքում կուղղորդի համապատասխան մասնագետի մոտ։ Մի մոռացեք նաև կարդալ՝ Հարցեր, որոնք պետք է տալ հոգեբանին առաջին այցից առաջ։

Հրաժարում պատասխանատվությունից. Այս հոդվածը տրամադրում է ընդհանուր տեղեկատվություն և չի հանդիսանում անհատական բժշկական կամ իրավական խորհրդատվություն։ Միշտ խորհրդակցեք որակավորված մասնագետի հետ ձեր առանձնահատուկ հարցերի և կարիքների վերաբերյալ։

Գտեք հոգեկան առողջության մասնագետների Minder-ի տվյալների բազայում։