«Հոգեբանական թեստեր» որոնելիս հեշտ է հանդիպել և՛ կարճ ինքնաստուգման հարցաթերթիկի, և՛ «մեկ րոպեում բացահայտիր անձնավորությունդ» խաղի։ Երկուսն էլ կարող են ունենալ հարցեր ու միավոր, բայց նույն վստահելիությունը կամ նպատակը չունեն։ Առցանց արդյունքը օգտակար է միայն այն դեպքում, երբ հասկանում եք՝ ինչ է չափում գործիքը, ում համար է ստեղծվել և ինչ չի կարող որոշել։
Ինքնաստուգում, գնահատում և ժամանց
Ինքնաստուգման հարցաթերթիկը կարող է օգնել նկատել վերջին շաբաթների ինքնազգացողությունը կամ ախտանշանների հաճախականությունը։ Օրինակ՝ ԱՀԿ-ի WHO-5 գործիքը հինգ ինքնագնահատվող արտահայտությամբ անդրադառնում է վերջին երկու շաբաթների բարեկեցությանը։ Միավորը ինքնին չի բացատրում դրա պատճառը և չի փոխարինում մասնագիտական զրույցին։ Մենք այստեղ թեստ չենք հրապարակում և չենք վերարտադրում պաշտպանված հարցերը։
Հոգեբանական գնահատումը ավելի լայն գործընթաց է։ APA-ի բացատրությամբ մասնագետը կարող է համադրել հարցազրույցը, դիտարկումը, համապատասխան գործիքները և այլ տեղեկություն՝ ելնելով կոնկրետ հարցից։ Դա պարզապես առցանց միավորի անունը չէ։ Ժամանցային թեստը կարող է հետաքրքիր լինել, բայց «դու այսպիսի մարդ ես» տիպի արդյունքը չպետք է ներկայացվի որպես կլինիկական եզրակացություն։
Նախքան թեստը լրացնելը՝ հինգ ստուգում
- Աղբյուրը. Նշվա՞ծ է գործիքի հեղինակը կամ հաստատությունը, նպատակն ու տարբերակը։
- Լեզուն. Հայերեն կամ ռուսերեն տեքստը մասնագիտորեն հարմարեցվա՞ծ է, թե՞ պարզապես ավտոմատ թարգմանված։
- Համատեքստը. Ի՞նչ տարիքային խմբի և ինչ իրավիճակի համար է նախատեսված։
- Տվյալները. Ո՞վ է պահելու պատասխաններն ու արդյունքը, որքան ժամանակ և ինչ նպատակով։
- Հաջորդ քայլը. Բացատրո՞ւմ է, թե արդյունքը ինչպես քննարկել մասնագետի հետ՝ առանց վախեցնող պիտակի։
APA-ի գնահատման ուղեցույցը հատուկ ուշադրություն է դարձնում գործիքի վավերականությանը և լեզվամշակութային համապատասխանությանը։ Օտար լեզվից թարգմանված թեստի նույն միավորը միշտ չէ, որ նույն կերպ մեկնաբանելի է Հայաստանում։ Այս աղբյուրը մասնագիտական ուղեցույց է, ոչ ձեր անձնական արդյունքի մեկնաբանություն։
Եթե արդյունքը ձեզ անհանգստացրել է
Մի կատարեք ինքնախտորոշում և մի համեմատեք միավորը անծանոթների մեկնաբանությունների հետ։ Գրեք՝ ինչն էր մտահոգիչ, որքան ժամանակ է դա նկատում եք և ինչ հարց կուզենայիք տալ մասնագետին։ Կարող եք ասել. «Լրացրել եմ այս հարցաթերթիկը, բայց չեմ հասկանում՝ արդյոք այն համապատասխանում է իմ իրավիճակին»։ Հոգեբանը կամ համապատասխան բուժաշխատողը կարող է օգնել որոշել, թե արդյոք անհրաժեշտ է լրացուցիչ գնահատում։ Եթե ինքնազգացողությունը խիստ վատացել է կամ անմիջական վտանգ կա, դիմեք անհապաղ տեղական շտապ օգնության, ոչ թե սպասեք նոր առցանց թեստի։
Մեր հոգեբանին առաջին այցից առաջ տրվող հարցերը և հոգեբան ընտրելու ուղեցույցը կօգնեն պատրաստել զրույցը։ Եթե թեստը տագնապի մասին էր, կարող եք կարդալ անհանգստության նշանների ուղեցույցը։ Դիտեք մասնագետների պրոֆիլները՝ ուշադրություն դարձնելով կրթությանը և աշխատանքի թեմաներին, ոչ թե միայն թեստի թվին։
Երեք հարց, որոնք կարելի է վերցնել հանդիպմանը
Եթե արդեն լրացրել եք հարցաթերթիկ, պահեք միայն դրա անվանումը և այն, ինչ ձեզ մտահոգել է՝ առանց պարտադիր կերպով ուրիշ կայքերում ստեղծելու ամբողջական առողջական պատմություն։ Հանդիպման ընթացքում հարցրեք. «Ի՞նչ է այս գործիքը չափում», «Հայերեն կամ ռուսերեն տարբերակը հարմարեցվա՞ծ է իմ իրավիճակին», և «Բացի թեստից, ի՞նչ տեղեկություն է պետք հասկանալու համար, թե ինչ անել հետո»։ Նույն միավորը կարող է տարբեր իմաստ ստանալ՝ կախված հարցերի լեզվից, լրացման պահից և ձեր առօրյա վիճակից։ Զրույցը հնարավորություն է այդ համատեքստը բացելու, ոչ թե մեկ թվից վերջնական դատավճիռ ստանալու։
Խմբագրական նշում․ նյութը կրթական է։ Այն թեստ, ախտորոշում կամ անհատական բժշկական խորհուրդ չէ. անկախ կլինիկական վերանայում չի պնդվում։
